Smardz jadalny

Morchella esculenta (L.) Pers. jadalny  pod ochroną  rzadki

Nazywany również:
Smardz zwyczajny, smardz, smorz, zmarszcz.

Występowanie:
Od kwietnia do czerwca pod drzewami liściastymi (jesion, wiąz, drzewa owocowe), wśród traw, nad rzekami i potokami, w widnych miejscach, w zaroślach, parkach, ogrodach i lasach liściastych (rzadko iglastych), na żyznej glebie (np. w przydomowych ogródkach). Być może stosunkowo częsty, choć rośnie w okresie, w którym trudno to zweryfikować (a więc zanim większość grzybiarzy rozpoczyna sezon).

Wymiary:
Wysokość owocnika 3-8 cm (czasem nawet do 30cm!).

Główka:
Pusta; kulista, jajowata lub stożkowata; wysokości trzonu lub wyższa (w granicach 1/3-2/3 jego wysokości). Za młodu szaroochrowa, szara, z wiekiem ciemniejąca przez ochrowożółtą do miodowożółtej, rdzawej, czasem niemal czarnej. Głębokie jamki z szaroochrową lub bladoochrową warstwą zarodnikową rozmieszczone nieregularnie, oddzielone od siebie często jaśniejszymi, żeberkowanymi, nieregularnymi przegrodami (jak plaster miodu, lecz bez tej symetrii); u dołu główki zaokrąglone i zrośnięte z trzonem.

Trzon:
Pusty; nieregularnie cylindryczny, przeważnie z szerszą i falisto bruzdowaną podstawą; powierzchnia gładka lub pomarszczona, chropowata, pokryta drobnymi ziarenkami. Białawy, białawoochrowy, żółtawoochrowy do ochrowego.

Miąższ:
Owocnik pusty, natomiast miąższ, z którego składa się trzon i główka, ma krucho-woskowatą konsystencję, kolor białawy, kremowy do żółtawego, przyjemny zapach i łagodny smak.

Cechy charakterystyczne:
Pomimo bardzo zróżnicowanego ubarwienia i kształtu główki (ze względu na te cechy bywa dzielony na różne odmiany), niezmiennie wyróżnia się nieregularnym rozmieszczeniem jamek na główce.

Łatwo pomylić z:
- Trujące piestrzenice mają główkę pokrytą fałdami (jakby ktoś pomarszczył jednolity płat), a nie jamkowaną jak smardze (przypominającą plaster miodu – z wyraźnymi otworami a nie fałdami).
Bardziej podobne (pod względem jamkowej budowy główki) do smardza jadalnego gatunki (i również jak on jadalne, lecz rzadkie i podlegające ochronie prawnej) to:
- Smardz stożkowaty, którego jamki na główce ułożone są we względnie regularne szeregi, wyraźnie oddzielone od siebie pionowymi żeberkami.
- Smardz wyniosły, który ma większe i bardziej wysmukłe owocniki, charakteryzujące się symetrycznym podziałem na dwie części równej wysokości i zbliżonej szerokości: trzon oraz główkę.
- Mitrówka półwolna, która ma niewielką główkę pokrytą wysokimi i cienkimi żebrami, osadzoną kapturkowato (częściowo przyrośniętą, a częściowo odstającą) na proporcjonalnie do niej wysokim trzonie.

Wartość:
Jadalny i bardzo smaczny, lecz w Polsce uznany jest za rzadki i podlega ochronie prawnej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>